Een risicoanalyse doen met FMEA (template en voorbeeld)

FMEA staat voor Failure Mode & Effect Analysis. Het is een risicoanalyse die in lean projecten wordt ingezet voor verbeterideeën.

Auteur: Roos Spanjer Laatst bijgewerkt op: 15 oktober 2025
Improve Lean People

Risicoanalyse

Als je verbeterprojecten doet, kan het handig zijn om een risicoanalyse te doen. Binnen een lean project doen wij vaak een risicoanalyse tijdens de ‘improve’ fase. Het kan je helpen verbeteringen aan te scherpen, en eventuele risico’s te ondervangen. Een veelgebruikte tool voor risicoanalyses is de ‘FMEA’. FMEA staat voor Failure Mode & Effect Analysis.

In dit artikel vertellen we je: 

  • Hoe een FMEA je kan helpen in verbeterprojecten
  • Hoe je komt tot een Risico Prioriteit Nummer (RPN)
  • Een voorbeeldcase van een FMEA uit de praktijk

Failure Mode & Effect Analysis (FMEA)

FMEA staat voor ‘Failure Mode & Effect Analysis’. Simpel gezegd, je analyseert wat er eventueel fout kan gaan en wat daar dan het effect van is. Zelf gebruiken we deze risicoanalyse tool vaak in de verbeterfase van projecten. Door kritisch te kijken naar fouten die zich kunnen voordoen bij verbeteringen die je hebt bedacht, kun je problemen bij de implementatie voorkomen.

Het eerste wat je dan ook doet, is kijken naar wat er mis zou kunnen gaan als je een verbetering implementeert. Zie het als het spelen van de ‘advocaat van de duivel’. Dit is de ‘failure mode’. Vervolgens bedenk je hoe erg het zou zijn als deze ‘failure’ ook daadwerkelijk plaats vindt.

FMEA

Risico Prioriteit Nummer (RPN)

Dit doe je door cijfers te koppelen aan dingen die mogelijk fout kunnen gaan. Met een FMEA kijk je naar 3 elementen van de fouten:

  • Hoe vaak de fouten voor komen (‘frequentie’)
  • Hoe ernstig de fouten zijn (‘ernst’)
  • De kans dat de fout wordt opgemerkt (‘kans op ontdekking’)

Aan deze elementen koppel je een cijfer van 1-10 waarbij geldt: hoe hoger het cijfer, hoe groter dat kan dat de fout zich voordoet, hoe ernstiger en hoe moeilijker het is om de fout op te sporen.
(frequentie)* (ernst) * (kans op ontdekking) = Risico Prioriteit Nummer (RPN)
Hoe groter het Risico Priorieit Nummer, hoe groter de urgentie om er iets aan te doen.

Voorbeeldcase uit de praktijk

Bij organisatie ‘X’ is een van de verbeterideeën tijdens een project om strakker te sturen op tijden dat de financiële afdeling bereikbaar is. Nu kunnen mensen bellen in de ochtend (tussen 09.00-13.00). Voor mensen die in de middag bellen, wordt een terugbelverzoek aangemaakt. Idee is om mensen die in de middag bellen, te vragen de volgende dag in de ochtend terug te bellen. Terugbelverzoeken worden niet meer aangemaakt.

Uit de FMEA blijkt dat vooral het feit dat mensen geïrriteerd raken een groot risico is. Als je dit weet kun je hierop inspelen. Bijvoorbeeld door in je communicatie naar buiten toe heel duidelijk te zijn over de bereikbaarheid, of door uit te leggen waarom hiervoor gekozen is.Het maken van een FMEA heeft hier dus twee voordelen:

  1. Het helpt je zwakke plekken in je verbetering aan te scherpen
  2. Het maakt je alert op zaken die mis kunnen gaan na implementatie

Zelf met een FMEA een risicoanalyse doen? Download het template hieronder!

Ja, ik wil het template downloaden
Orange belt (2 dagen)

Woensdag 22 en donderdag 23 april = VOLGEBOEKT

Bekijk training
Vanaf
22

Apr

Yellow belt (1 dag)

Woensdag 22 april = VOLGEBOEKT!

Bekijk training
22

Apr

Agile scrum (1 dag)

Donderdag 7 mei = VOLGEBOEKT

Bekijk training
7

May

Green belt (6 dagen)

12 en 19 mei, 2 en 16 juni, 23 juni en 7 juli

Bekijk training
Vanaf
12

May

Agile scrum (1 dag)

Donderdag 21 mei

Bekijk training
21

May

Orange belt (2 dagen)

Woensdag 27 en donderdag 28 mei = VOLGEBOEKT

Bekijk training
Vanaf
27

May

Yellow belt (1 dag)

Woensdag 27 mei = VOLGEBOEKT

Bekijk training
27

May

Green belt (6 dagen)

2, 9 en 23 juni, 7 juli, 11 en 18 augustus

Bekijk training
Vanaf
2

Jun

Projectmanagement (1 dag)

Woensdag 10 juni

Bekijk training
10

Jun

Efficiënter werken met lean
Efficiënter werken met lean

Lean en efficiëntie worden vaak samen genoemd, maar zijn niet hetzelfde. Lees hier wat het verschil is en hoe je door lean efficiënter werkt.

Slimmer werken in 4 stappen met een prioriteitenmatrix
Slimmer werken in 4 stappen met een prioriteitenmatrix

Een prioriteitenmatrix helpt je om werkzaamheden logisch in te delen en te plannen. Wij gebruiken vaak de Eisenhower matrix. Lees hier meer!

Online lean tools: 3 handige tools om zelf toe te passen
Online lean tools: 3 handige tools om zelf toe te passen

Veel lean tools zijn makkelijk online te gebruiken. In dit artikel delen we onze ervaringen en tips met je.

Alle artikelen bekijken