PDCA cyclus: plan, do, check, act!

Aan de slag met continu verbeteren

Auteur: Roos Spanjer Laatst bijgewerkt op: 20 juni 2023
Kwaliteitcirkel PDCA

PDCA cyclus: wat is het?

De PDCA cyclus is een continu proces dat je toepast om kwaliteit te verbeteren. De letters PDCA staan voor:

  • Plan
  • Do
  • Check
  • Act

In elke fase van deze cyclus staat een andere stap van het verbeterproces centraal.

In dit artikel vertellen we je:

  • Waar de PDCA cyclus vandaan komt.
  • Hoe je de PDCA cyclus toepast.
  • Welke drie tips jou gaan helpen om de PDCA cyclus succesvol in je werk te gebruiken.

Waar komt de PDCA cyclus vandaan?

De PDCA cyclus is bedacht door William Edwards Deming. Deming heeft deze cyclus gebaseerd op de ideeën over kwaliteit en procescontrole van zijn collega en inspiratiebron, Walter Shewhart. Shewhart en Deming, beiden ingenieur en statisticus, werkten samen op het gebied van kwaliteitsmanagement en het verbeteren van processen door statistische procescontrole.

Op basis van de inzichten van Shewhart heeft Deming de plan – do – study – act cyclus bedacht, een cyclus die continu leren en verbeteren realiseert. Deming ging na de Tweede Wereldoorlog naar Japan, om daar de economie te ondersteunen. Zijn ideeën over kwaliteit en zijn visie op management hebben Toyota dusdanig ‘geïnfluenced’, dat de autoproducent één van de meest succesvolle ter wereld werd. En dat in een tijd, nét na de oorlog, waarin het land heropgebouwd werd. De rest bij Toyota is geschiedenis natuurlijk…

Toepassen PDCA

Toepassen van de PDCA cyclus

De PDCA cyclus kun je op verschillende manieren toepassen. Bijvoorbeeld:

  • In een project
  • In ieder werkproces
  • Tijdens een vergadering of dagstart
  • Tijdens een sportwedstrijd

Deze brede toepasbaarheid maakt het model ontzettend krachtig. Iedere keer dat je de PDCA cyclus toepast, zet je de volgende stap bij het verbeteren. Maar hoe doe je dat?

Contract

Plan

De eerste stap van de PDCA cyclus is de plan fase. In de plan fase:

  • Onderzoek je wat er nu niet goed gaat (het probleem).
  • Observeer en beschrijf je de huidige gang van zaken.
  • Analyseer de dingen die niet goed gaan.
  • Bepaal je wat je wil bereiken en maak je concreet welke resultaten je verwacht te bereiken in de volgende fase.
Team verandertraject

Do

In de tweede fase van de PDCA cyclus ga je van plan naar do. Dat wat je net onderzocht en bedacht hebt, ga je nu uitvoeren:

  • Voer de acties of aanpassingen die nodig zijn, uit.

In deze fase is het vooral belangrijk om te handelen, in plaats van te blijven nadenken. Dat heb je namelijk in de eerste fase al gedaan. Nu is het tijd om te doen! Door de verbeteringen uit te voeren, kun je namelijk door naar de volgende fase (check) en dat is belangrijk omdat je het effect van de do fase straks wil gaan meten. Maak deze fase dus niet te lang, liever herhaal je de PDCA cyclus een aantal keer achter elkaar. Hierdoor versnel je het verbeteren!

Check

Dit is een belangrijke fase, die vaak wordt overgeslagen. In deze fase van de PDCA cyclus, ga je namelijk reflecteren op de do fase. Heb je de meetbare criteria die je in de plan fase hebt gesteld, gehaald? Waarom wel of waarom niet?

In eerdere versies van de PDCA cyclus werd ook wel gesproken over plan – do – study – act. Sommige mensen zijn van mening dat check te ‘controlerend’ klinkt. Study zou veel meer het karakter van beschouwen, reflecteren en leren weergeven.

Waar het in deze fase in ieder geval om gaat, is dat je de lessons learned (wat ging er goed, wat kan er beter) meeneemt naar de volgende fase.

Act fase PDCA cyclus

Act

In de laatste fase van de PDCA cyclus zorg je dat je alles wat je hebt geleerd uit de check fase, toepast. Hierdoor stuur je verder bij in de juiste richting. Je zet opnieuw stappen in de lijn van het meetbare resultaat dat je wilde behalen.

Dat kan betekenen dat het tijd is om op te schalen, omdat je het doel bereikt hebt. Het kan ook betekenen dat je opnieuw de cyclus gaat doorlopen, omdat je het gewenste resultaat nog niet bereikt hebt.

Corner verbeteren met de PDCA cyclus

Drie tips voor de PDCA cyclus

Of je de PDCA cyclus nou toepast op een voetbalwedstrijd, de weekstart op jouw afdeling of tijdens een werkproces, je bent altijd bezig met continu verbeteren. Drie tips die je gaan helpen om met nog meer succes aan de slag te gaan:

  1. Maak de scope niet te groot: je kunt niet in één keer van de vierde klasse naar de Eredivisie. Pas de cyclus bijvoorbeeld eerst alleen toe op de corner en kijk zowel in de wedstrijden als op de training hoe je de bal het beste richting de tweede paal aangeeft.
  2. Maak het resultaat meetbaar. Maak het resultaat meetbaar. Maak het resultaat meetbaar. (Anders kun je niet bijsturen in de check fase).
  3. Heb plezier in het toepassen van de cyclus. Het is niet erg als het resultaat in eerste instantie uitblijft, je hebt dan namelijk ook veel geleerd over wat er niet werkt!
Improve fase: onderdeel van het behalen van je green belt

Zelf aan de slag?

Wil je meer leren over het toepassen van de PDCA in processen en projecten? Deze cyclus komt uitgebreid aan bod in onze zesdaagse green belt training. In deze training leer je om – in de rol van projectleider of procesmanager – werkprocessen continu te verbeteren, De PDCA vormt hier de belangrijkste basis voor.

Laat meer zien over de green belt!
Trainingen agenda

Binnenkort starten met een green belt?

Check onze trainingsagenda voor alle trainingen die binnenkort starten!

4, 11 en 18 september, 2, 9 en 16 oktober 2024
4, 11 en 18 november, 2, 9 en 16 december 2024
Of bekijk alle opties

Ook interessant:

Alle artikelen bekijken
Wat is de Balanced Scorecard?
Wat is de Balanced Scorecard?

De Balanced Scorecard is een strategische tool waarmee je visueel de visie, strategie en de voortgang kunt monitoren. De ultieme tool om te bepalen welke processen en projecten er opgepakt moeten worden.

PDCA cyclus: voorbeelden uit de praktijk
PDCA cyclus: voorbeelden uit de praktijk

De PDCA cyclus is een handige tool om structurele verbeteringen te realiseren. Het helpt je niet alleen om problemen te identificeren, maar ook om goede oplossingen te implementeren.

Bias onderzoek: voorbeelden uit de praktijk
Bias onderzoek: voorbeelden uit de praktijk

Eerder las je wat bias is en hoe je het kunt voorkomen. Toch lukt dat niet altijd. In deze blog geven we je een voorbeeld van bias

Alle artikelen bekijken